Dnia 16 października 1978 r. na Placu
św. Piotra w Watykanie zabrzmiała radosna wiadomość. Nowym papieżem, który
przyjął imię Jana Pawła II, został Polak, kard. Karol Wojtyła. Po trzydziestu
sześciu latach, 27 kwietnia 2014 r., Jan Paweł II wraz z jednym ze swych
poprzedników na Stolicy Piotrowej – Janem XXIII, zostanie ogłoszony świętym. Przypominając
dzień wyboru Ojca św. Jana Pawła II, sięgamy do ówczesnej prasy, zarówno
świeckiej, jak i katolickiej.
Informacja, która w dzisiejszych czasach
znalazłaby się na czołówkach wszystkich gazet i na każdym portalu internetowym,
w oficjalnej prasie państwowej Polski Ludowej została prawie dosłownie
„zepchnięta na margines”. Powściągliwe i cenzurowane relacje, przekazywane za
Państwową Agencją Prasową (PAP), sygnalizowano na pierwszych stronach i
kontynuowano zwykle w dziale informacji z zagranicy. Jak podsumował to historyk
Andrzej Friszke, chodziło o jednolity przekaz bez odosobnionych wyrazów
radości.
Wiadomości wszędzie tworzyły podobny
cykl. Pierwszego lub drugiego dnia po zakończeniu konklawe (17-18 października)
w krótkich notkach informowano o wyborze Papieża, czasem ilustrując relację
biogramem kard. Wojtyły. Dnia 18 października w oficjalnej prasie zamieszczono
depeszę gratulacyjną polskich władz do Jana Pawła II oraz opublikowano tekst o pierwszym
orędziu Papieża. W okresie poprzedzającym inaugurację pontyfikatu, przypadającą
22 października, pojawiały się niedługie artykuły o międzynarodowym wydźwięku
wyboru papieża nie-Włocha czy polityce zagranicznej Watykanu. Podkreślano także
udział przewodniczącego Rady Państwa, Henryka Jabłońskiego, w inauguracji
pontyfikatu. Później (w dniach 23-25 października) prasa w równie oszczędny
sposób donosiła o uroczystości w Rzymie, uwypuklając zwłaszcza spotkanie
przedstawiciela władz państwowych z Janem Pawłem II na audiencji dla
zagranicznych misji specjalnych. Wybór tego typu prasy z 17-24 października 1978
r. przywołujemy na przykładach ogólnopolskich dzienników: „Trybuny Ludu”,
„Życia Warszawy” i „Sztandaru Młodych”, ale i regionalnej „Gazety
Współczesnej”.
Inaczej zareagowały media katolickie,
które rzeczywiście uczyniły z wyboru papieża Polaka wiadomość dnia, czy też
całego numeru (w przypadku czasopism). Oprócz manifestowania radości, szerzej
pisano o życiu Papieża, dotychczasowej pracy, znaczeniu Jego wyboru. W prasie
katolickiej znacznie częściej zamieszczano duże fotografie Ojca św.,
reglamentowane w dziennikach świeckich. Na wystawie prezentujemy wybrane
okładki tygodników katolickich, wychodzących w 1978 r., m.in. „Tygodnika
Powszechnego”, „Gościa Niedzielnego”, „Wrocławskiego Tygodnika Katolików”,
„Przewodnika Katolickiego” i „Kierunków”.
Wykorzystane na wystawie gazety i
czasopisma pochodzą ze zbiorów Biblioteki Archidiecezjalnego Wyższego
Seminarium Duchownego w Białymstoku oraz Biblioteki Uniwersyteckiej im. Jerzego
Giedroycia w Białymstoku. (MW)
WYSTAWA DO OBEJRZENIA W WITRYNACH ARCHIWUM MUZEUM OD 16 KWIETNIA DO KOŃCA MAJA 2014 R.
WYSTAWA DO OBEJRZENIA W WITRYNACH ARCHIWUM MUZEUM OD 16 KWIETNIA DO KOŃCA MAJA 2014 R.
